Κάθε χρόνο, κάπου μέσα στον Μάρτιο, αρχίζει στο συνεργείο μια συγκεκριμένη ιστορία να επαναλαμβάνεται. Έρχεται κάποιος, συνήθως οδηγός που κάνει αρκετά χιλιόμετρα την εβδομάδα, και ρωτάει το ίδιο πράγμα: «παιδιά, γιατί μου ανέβηκε η κατανάλωση; Δεν άλλαξα τίποτα». Στις περισσότερες περιπτώσεις, αν κοιτάξεις τα λάστιχα του, η απάντηση είναι ήδη εκεί, στο πέλμα και στην πίεση.
Η αλήθεια είναι ότι η άνοιξη είναι μια εποχή που μας ξεγελάει. Ο καιρός φτιάχνει, ο δρόμος είναι στεγνός τις περισσότερες μέρες, και νιώθουμε ότι το αυτοκίνητο «πάει μια χαρά». Δεν προσέχουμε τα ελαστικά γιατί απλώς δεν μας τραβάνε την προσοχή – δεν γλιστράει, δεν φρενάρει αργά, δεν κάνει θόρυβο. Όμως τα προβλήματα δεν φωνάζουν πάντα. Πολλές φορές κρύβονται μέσα σε μια κατανάλωση που ανέβηκε μισό λίτρο στα εκατό χιλιόμετρα και κανείς δεν το συσχετίζει με τα λάστιχα.
Τι αλλάζει όταν περνάμε από τον χειμώνα στην άνοιξη
Πρώτα ας πούμε κάτι που σπάνια εξηγείται. Ο αέρας μέσα στο ελαστικό συμπεριφέρεται διαφορετικά ανάλογα με τη θερμοκρασία. Όταν έχουμε κρύες νύχτες και κάπως ζεστά μεσημέρια – δηλαδή τυπική πατρινή άνοιξη με δεκαπέντε βαθμούς διαφορά μέρα/νύχτα – η πίεση μέσα στο ελαστικό κατεβαίνει αισθητά. Δεν μιλάμε για κάτι θεωρητικό. Μετράμε στο συνεργείο καθημερινά αυτοκίνητα που έχουν φύγει από το βενζινάδικο πριν δύο μήνες με πέντε βαθμούς θερμοκρασίας έξω, και τώρα κυκλοφορούν με 0,3 ή και 0,4 bar λιγότερα από το προβλεπόμενο. Δεν τα πρόσεχε κανείς γιατί, στο μάτι, το λάστιχο φαίνεται μια χαρά.
Το δεύτερο που αλλάζει αφορά τους χειμερινούς οδηγούς. Όσοι έχουν χειμερινά ή αλυσίδες, τα παρατάνε στο πορτ-μπαγκάζ μέχρι τον Μάιο. Τα χειμερινά ελαστικά στους είκοσι βαθμούς δεν φθείρονται απλώς γρηγορότερα – δουλεύουν εκτός του παραθύρου θερμοκρασίας για το οποίο σχεδιάστηκαν, και αυτό σημαίνει μεγαλύτερη αντίσταση κύλισης, άρα και περισσότερη βενζίνη.
Τα έξι λάθη που βλέπουμε ξανά και ξανά κάθε άνοιξη
Δεν ελέγχουμε πιέσεις μετά τον χειμώνα. Είναι το νούμερο ένα. Ο κόσμος θεωρεί ότι αφού πέρασαν τα χιόνια και οι βροχές, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Όμως οι θερμοκρασιακές διακυμάνσεις του Μαρτίου είναι αυτές που χαλάνε τις πιέσεις πιο πολύ από οποιαδήποτε άλλη εποχή. Η σωστή πίεση είναι αυτή που ορίζει ο κατασκευαστής του οχήματος – όχι του ελαστικού – και τη βρίσκετε στην πόρτα του οδηγού ή στο τάπι της βενζίνης.
Αγνοούμε την ασύμμετρη φθορά. Όταν περνάει ο χειμώνας με λακκούβες, βρεγμένο οδόστρωμα και απότομα φρενάρισμα, η ευθυγράμμιση χαλάει χωρίς να το καταλάβετε. Σηκώστε ένα λάστιχο και κοιτάξτε το πέλμα από μέσα προς τα έξω. Αν φθείρεται μόνο από τη μία πλευρά, η ευθυγράμμιση φωνάζει. Σε στόλους φορτηγών το βλέπουμε συνεχώς – ένα κακοευθυγραμμισμένο φορτηγό μπορεί να φάει ένα σετ ελαστικών δέκα χιλιάδες χιλιόμετρα νωρίτερα από το κανονικό.
Δεν εναλλάσσουμε τις θέσεις των λάστιχων. Η μετατόπιση εμπρός-πίσω είναι μια διαδικασία που πολλοί τη θεωρούν περιττή. Δεν είναι. Στα προσθιοκίνητα ειδικά, τα μπροστινά λάστιχα φθείρονται διπλάσια ταχύτητα από τα πίσω. Αν δεν τα εναλλάσσετε στις σωστές περιόδους, στο τέλος αναγκάζεστε να αλλάξετε δύο, μετά πάλι δύο, αντί για ολόκληρο σετ – και αυτό είναι κακό για τη συμπεριφορά του οχήματος.
Δεν κοιτάμε το DOT. Είναι ο τετραψήφιος αριθμός στο πλάι του ελαστικού που σου λέει σε ποια εβδομάδα και ποιο έτος κατασκευάστηκε. Έχουμε δει αυτοκίνητα με ελαστικά που έχουν πέλμα 6 χιλιοστά και φαίνονται καινούργια, αλλά είναι από το 2017. Μετά τα έξι χρόνια, ανεξάρτητα από τα χιλιόμετρα, το λάστιχο σκληραίνει εσωτερικά. Χάνει πρόσφυση, αυξάνει η απόσταση φρεναρίσματος, και μπαίνει σε ζώνη κινδύνου.
Δεν προσέχουμε σχισίματα στα πλαϊνά. Η άνοιξη είναι εποχή που τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα ξυπνούν μετά από μήνες. Πατημένα κράσπεδα, μικρές τομές που ήταν εκεί από τον Φλεβάρη, μπαλώματα που έχουν αρχίσει να κουράζονται. Οποιαδήποτε σακούλα ή φούσκα στο πλαϊνό σημαίνει επείγουσα αντικατάσταση – όχι αύριο, σήμερα.
Βάζουμε λάθος ελαστικό για τη χρήση μας. Οδηγός που κάνει 80% πόλη με ένα ελαστικό αθόρυβο grand touring θα έχει διαφορετική εμπειρία από εκείνον που κάνει το ίδιο με ένα σπορ ελαστικό σχεδιασμένο για εθνική. Η σωστή επιλογή δεν είναι «ποιο είναι το πιο ακριβό», είναι «ποιο ταιριάζει σε μένα». Αυτή η συζήτηση γίνεται από κοντά, με τον οδηγό μπροστά μας, ξέροντας πόσα χιλιόμετρα κάνει, σε τι δρόμους, και τι ζητάει από το αυτοκίνητο. Σε πενήντα και κάτι χρόνια στον χώρο αυτής της δουλειάς, έχουμε καταλάβει ότι η σωστή ερώτηση δεν είναι ποτέ τεχνική – είναι «πώς οδηγείς εσύ;».
The standard chunk of Lorem Ipsum used since the 1500s is reproduced below for those interested. Sections 1.10.32 and 1.10.33 from “de Finibus Bonorum et Malorum” by Cicero are also reproduced in their exact original form, accompanied by English
Γιατί η κατανάλωση ανεβαίνει με λάθος ή φθαρμένα ελαστικά
Εδώ είναι το σημείο που πολλοί δεν το συνδέουν. Το ελαστικό είναι το πρώτο εξάρτημα ενεργειακής απόδοσης του αυτοκινήτου, πριν τον κινητήρα, πριν τη μετάδοση. Γιατί; Γιατί όλη η ισχύς που παράγει η μηχανή πρέπει στο τέλος να μετατραπεί σε κίνηση μέσω τεσσάρων μικρών επιφανειών επαφής, η καθεμιά μεγέθους περίπου παλάμης. Αν αυτές οι επιφάνειες δεν είναι όπως πρέπει, χάνεται ενέργεια.
Η αντίσταση κύλισης είναι το κλειδί. Όσο πιο δύσκολα κυλάει το λάστιχο, τόσο περισσότερη δύναμη ζητάει από τον κινητήρα για να το σπρώξει. Ένα ελαστικό με χαμηλή πίεση παραμορφώνεται περισσότερο σε κάθε στροφή, η πατούσα του ζεσταίνεται, και η ενέργεια που έπρεπε να βγει στον δρόμο ως κίνηση χάνεται ως θερμότητα. Μια πτώση πίεσης 0,5 bar σε κάθε ελαστικό μπορεί να σου ανεβάσει την κατανάλωση μέχρι και 5%. Σε ένα φορτηγό που κάνει σαράντα λίτρα το εκατό, αυτό είναι δύο λίτρα παραπάνω σε κάθε εκατό χιλιόμετρα. Πολλαπλασιάστε με τα ετήσια χιλιόμετρα και βγαίνουν χρήματα που θα μπορούσαν να είχαν παραμείνει στην τσέπη του ιδιοκτήτη.
Η κατηγορία ενεργειακής απόδοσης μετράει. Πάνω σε κάθε καινούργιο ελαστικό υπάρχει η ευρωπαϊκή ετικέτα με τρεις δείκτες – κατανάλωση καυσίμου, πρόσφυση σε βρεγμένο, θόρυβος. Η διαφορά ανάμεσα σε ένα ελαστικό κατηγορίας Α και ενός κατηγορίας Ε στην κατανάλωση δεν είναι μικρή. Στη ζωή ενός σετ ελαστικών, μπορεί να μιλάμε για διαφορά εκατοντάδων ευρώ σε καύσιμα. Είναι ο λόγος που, ειδικά σε επαγγελματικά οχήματα και στόλους, η επιλογή του σωστού ελαστικού δεν είναι ποτέ ζήτημα μόνο τιμής αγοράς. Ένα φθηνότερο ελαστικό που πίνει περισσότερο και κρατάει λιγότερα χιλιόμετρα είναι το πιο ακριβό λάστιχο που μπορείτε να βάλετε.
Η κακή ζυγοστάθμιση τρώει βενζίνη. Όταν ένας τροχός δεν είναι σωστά ζυγοσταθμισμένος, ταλαντώνεται. Αυτή η ταλάντωση φθείρει ανομοιόμορφα το λάστιχο, καταπονεί τα μπιλιοφόρα και τα αμορτισέρ, και προκαλεί ανεπαίσθητη μεν αλλά συνεχή απώλεια ενέργειας. Στα φορτηγά, μια κακή ζυγοστάθμιση γίνεται αισθητή και στο τιμόνι και στην κατανάλωση πετρελαίου. Η ζυγοστάθμιση δεν είναι «αξεσουάρ» που γίνεται μόνο όταν αλλάζεις λάστιχο – είναι έλεγχος που πρέπει να γίνεται περιοδικά.
Φθαρμένα αμορτισέρ και κακή ευθυγράμμιση = σπατάλη. Δύο πράγματα που, ναι, δεν είναι το ίδιο το ελαστικό, αλλά επηρεάζουν άμεσα τη συμπεριφορά του. Όταν τα αμορτισέρ κουραστούν, οι τροχοί χοροπηδάνε στις ανωμαλίες αντί να τις απορροφούν. Αυτό σημαίνει στιγμές που το λάστιχο βγαίνει εντελώς από τον δρόμο – ναι, και στα τριάντα χιλιόμετρα την ώρα. Σε αυτές τις στιγμές χάνεται πρόσφυση, χάνεται έλεγχος, και χάνεται ενέργεια.
Τι κάνουμε πριν φτάσει το καλοκαίρι
Δεν χρειάζεται να μετατραπείτε σε ειδικός. Χρειάζεται μόνο να αφιερώσετε δέκα λεπτά τον μήνα. Πιέσεις σε κρύα ελαστικά – πάντα κρύα, ποτέ μετά από οδήγηση. Κοιτάξτε όλα τα πέλματα κυκλικά γύρω από τον τροχό, όχι μόνο μπροστά. Παρατηρήστε αν το αυτοκίνητο τραβάει αριστερά ή δεξιά σε ίσιο δρόμο – αν τραβάει, η ευθυγράμμιση το ζητάει. Ακούστε αν εμφανίζεται κάποιος καινούργιος θόρυβος σε σταθερή ταχύτητα, ιδίως στις στροφές.
Και αν κάτι σας προβληματίζει, ζητήστε έλεγχο. Στις εγκαταστάσεις μας στην Πάτρα, ένας ολοκληρωμένος έλεγχος ελαστικών – πιέσεις, βάθος πέλματος, οπτική επιθεώρηση πλαϊνών, έλεγχος DOT, εκτίμηση αναγκών ευθυγράμμισης – δεν παίρνει πάνω από ένα τέταρτο. Είναι η πιο φθηνή μορφή πρόληψης που υπάρχει στον αυτοκινητικό κόσμο, και αν εργάζεστε με επαγγελματικό όχημα ή φορτηγό, μπορεί να σας γλιτώσει εκατοντάδες ευρώ μέσα σε μία σεζόν. Για τις περιπτώσεις που η ζημιά συμβαίνει εκτός ωραρίου ή στον δρόμο – που στα φορτηγά είναι πάντα τη χειρότερη στιγμή – λειτουργεί κινητό συνεργείο εικοσιτέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο.
Η άνοιξη είναι η σωστή στιγμή να κοιτάξετε ξανά το αυτοκίνητό σας από κάτω προς τα πάνω. Όχι γιατί κάτι χάλασε, αλλά γιατί ο χειμώνας τελείωσε και το καλοκαίρι, με τη ζέστη και τα μεγάλα ταξίδια, ξεκινάει σύντομα. Τα ελαστικά που θα σας πάνε εκεί, καλύτερα να είναι ελεγμένα από τώρα.
Ελάτε από το κατάστημά ελαστικών στην Πάτρα για έναν έλεγχο και, αν χρειάζεται, για άμεση αλλαγή ελαστικών την ίδια μέρα. Αν θέλετε να μην περιμένετε σε ουρά αναμονής, καλέστε μας και ένα τηλέφωνο στο 2610 990 916 για να κλείσετε ραντεβού στην ώρα που σας βολεύει – για επιβατικά, για επαγγελματικά, για φορτηγά. Όποιος και να είναι ο στόλος σας, βρίσκουμε την λύση που θα σας καλύψει.